Keuren hijsgereedschappen (OdH)
Hijsgereedschappen zijn losse hulpmiddelen die worden gebruikt om een last aan een hijswerktuig te bevestigen. Het keuren van hijsgereedschappen is bedoeld om vast te stellen of het gereedschap nog veilig kan worden gebruikt én voldoet aan de geldende voorschriften. In de praktijk zijn de keurings- en beoordelingsregels uitgewerkt in de werkvoorschriften van EKH en worden keuringen uitgevoerd door aantoonbaar deskundige keurmeesters.
Op deze pagina leest u hoe de keuring van hijsgereedschappen is georganiseerd, wat de rol is van EKH en welke wettelijke eisen gelden voor inspectie, keuring en beproeving.
Wat verstaat EKH onder hijsgereedschappen
Met hijsgereedschappen worden de hulpmiddelen bedoeld die in combinatie met hijswerktuigen worden gebruikt om lasten veilig te hijsen en te verplaatsen. Het gaat hierbij om losse hulpmiddelen, zoals hijsbanden, rondstroppen, kettingen, staalkabels en andere hijs- en hefgereedschappen. Hijsgereedschappen worden veel toegepast in onder meer industrie, bouw en logistiek. Omdat deze hulpmiddelen direct tussen de last en het hijswerktuig worden toegepast, is de staat van het hijsgereedschap van groot belang voor de veiligheid.
Inspectie en keuring van hijsgereedschappen
Bij hijsgereedschappen wordt onderscheid gemaakt tussen inspectie en keuring. Bij een inspectie wordt beoordeeld of het hijsgereedschap op dat moment nog veilig kan worden gebruikt. Bij een keuring wordt vastgesteld of het hijsgereedschap voldoet aan de geldende wettelijke eisen, normen en voorschriften en worden de resultaten vastgelegd in een keuringsrapport.
Hijsgereedschappen moeten wettelijk ten minste één keer per jaar door een deskundige persoon of instelling worden onderzocht en, waar nodig, worden beproefd. De inspectie- en keuringsregels zijn gebaseerd op fabrikantenvoorschriften, geldende normen en wettelijke bepalingen en bepalen welke onderdelen gecontroleerd moeten worden en op welke wijze dat gebeurt.
Rol van branchevereniging EKH
EKH vertaalt wetgeving en normen naar praktische werkvoorschriften voor hijsgereedschappen. Deze regels bepalen welke onderdelen gecontroleerd moeten worden en op welke wijze dat moet gebeuren. Daarnaast verzorgt EKH de opleiding en certificering van keurmeesters en stelt zij kwaliteitseisen aan aangesloten bedrijven, zodat de keuringen van hijsgereedschappen aantoonbaar deskundig en betrouwbaar worden uitgevoerd.
Belangrijke verwijzingen:
- Handboek hijsgereedschappen: https://www.ekh.nl/download/
- Keurmeester (informatie): keurmeester onder de haak
Termijnen en beproeving van hijsgereedschappen
Door hijsgereedschappen regelmatig te keuren, wordt de kans dat deze hulpmiddelen de aanleiding vormen voor een ongeval sterk verkleind. In Nederland bestaat al sinds 1939 een keuringssysteem voor hijsgereedschappen, dat nog steeds de basis vormt voor de huidige inspectie- en keuringspraktijk.
In de Arbowet is vastgelegd dat hijs- en hefgereedschappen ten minste één keer per jaar door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling op hun goede staat moeten worden onderzocht. Daarbij wordt het hijsgereedschap, waar nodig, beproefd. De keurend persoon of instelling moet beschikken over de daarvoor benodigde uitrusting.
Voor het keuren van hijsgereedschappen hanteert vereniging EKH vaste termijnen voor inspecties, keuringen en beproevingen. Deze termijnen worden gehanteerd door alle gecertificeerde EKH-bedrijven en gelden voor inspectie, keuring en beproeving van hijsmiddelen.
De genoemde termijnen zijn minimumtermijnen. Wanneer sprake is van intensief of ruw gebruik moeten de inspectie- en keuringsintervallen worden verkort. Daarbij zijn altijd de voorschriften van de fabrikant leidend. Deze voorschriften zijn opgenomen in de gebruikshandleiding.
Onderstaand vindt u het overzicht van inspectie- en keuringstermijnen hijsmiddelen.In deze tabel is tevens vastgelegd welke proeflast moet worden toegepast tijdens een keuring met beproeving. De proeflast is uitgedrukt in een percentage van de werklast. Deze proeflasten gelden zowel voor de jaarlijkse als voor de vierjaarlijkse keuring van hijsgereedschappen.
Overzicht van inspectie- en keuringstermijnen hijsmiddelen
| Jaarlijkse inspectie | Jaarlijkse keuring en beproeving | 4 Jaarlijkse keuring en beproeving | Eenmalige certificering bij nieuw leveren | |
|---|---|---|---|---|
| 13 – Kettingswerk | ||||
| Kortschalmige ketting | 200% | |||
| Ketting stroppen | 200% | |||
| Kettingstroppen lengen | 200% | |||
| Eindloze ketting | 200% | |||
| Ketting meersprongen | 200% | |||
| Topschalmen en ringen | 200% | |||
| Verbindingsschalmen | 200% | |||
| D- en harpsluitingen | 200% | |||
| Oogbouten en -moeren | 200% | |||
| Transportringen | 200% | |||
| Wartels | 200% | |||
| Ketting samenstellen | 200% | |||
| Eindbeslag voor hijsbanden | 200% | |||
| 14 – Haken (alle soorten,gesmeed of samengesteld uit plaatmateriaal) | ||||
| Laadvorken en C-haken | 125 of 200%** | |||
| Inkorthaken en – klauwen | 200% | |||
| Pijpenhaken | 200% | |||
| Kisthaken | 200% | |||
| Vat- of schenkelhaken | 200% | |||
| Balenhaken | 200% | |||
| Stelcon plaathaken | 200% | |||
| Containerhaken | 200% | |||
| Gieterijhaken | 200% | |||
| Karabijnhaken | 200% | |||
| Kiephaken | 200% | |||
| Rij- en glijhaken | 200% | |||
| Oog- en graffelhaken | 200% | |||
| Veiligheidshaken | 200% | |||
| Jibhaken | 200% | |||
| Wartelhaak | 200% | |||
| Sliphaken | 200% | |||
| 15 – Kraan-/stifthaken | ||||
| Enkele haak | 200% | |||
| Ramshoornhaak | 200% | |||
| 16 – Staalkabels | ||||
| Stroppen en lengen | ||||
| Meersprongen | ||||
| Grommers | ||||
| Voorlopers | ||||
| Aangezette haken, ringen, etc. | 200% | |||
| Diverse sockets en draadhuizen | ||||
| Tuikabels | ||||
| 17 – Touwwerk | ||||
| Aangezette haken, ringen, etc. | 200% | |||
| 18 – Hijsklemen | ||||
| Blakklemmen | 150% of 200%** | |||
| Platenklemmen | 200% | |||
| Hijklemmen | 125% | |||
| Notorische hijklemmen | 125% | |||
| 19 – Hefgereedschap en -werktuigen | ||||
| Hydraulische vijzels | 105% (HD) | 105% (LD) | ||
| Mechanische vijzels | 150% | |||
| Hefkussens | 155% | |||
| Heftruckvorken | 200% | |||
| Hydraulische werkplaatskraan | 105% | |||
| Hydraulische pallettrucks | 105% | |||
| 20 – Hijsbanden | ||||
| Eindloze hijsbanden (rondstrop) | ||||
| Stortgoedbakken | ||||
| Hijsbanden van staaldraad | 200% | |||
| Aangezette haken, ringen, etc. | 200% | |||
| 21 – Magnetische- en vacuüm hijsgereedschap | ||||
| Hijsmagneten | 200 of 300% | |||
| Vacuüm hefapparatuur | 1/4 | 200% | ||
| 22 – Diverse hijsgereedschap | ||||
| Hijsjukken | 125 of 200%** | |||
| Stortgoedbakken | 125 of 200%** | |||
| Voorzetapparatuur vorkheftrucks | 125 of 200%** | |||
| Spanschroeven | 200% | |||
| 23 – Personenwerkbakken | ||||
| Werkbak voor hijswerktuig | 125% | |||
| Werkbak voor hefwerktuig | 125% | |||
| 24 – Valbeveiligingsapparatuur | ||||
| Valgordels, vallijnen en karabijnhaken | ||||
| 25 – Blokken | ||||
| Blokken van machineonderdeel | ||||
| Blokken verwisselbaar uitrustingsstuk | 200% | |||
| 26 – Takels, lieren en loopkatten | ||||
| Handkettingtakels en rateltakels | 110 en 150%** | |||
| Elektrische-/pneumatische kettingtakels | 110 en 150%** | |||
| Tifortakels | 150% | |||
| Handlieren | 150% | |||
| Motorisch aangedreven lieren | 105 of 125%** | |||
| Loopkatten | 125 of 150%** | |||
| 27 – Ondersteuningen en vaste ogen | ||||
| Looplatbanen en -balken | 125% | |||
| Puttings en plaatogen | 125% | |||
| Wand- en kolomzwenkkranen | 125% | |||
| Duwverrijbare portaalkranen | 125% | |||
| 28 – Heftafels | ||||
| Heftafel | 105% | |||
| 29 – Sjormiddelen | ||||
| Sjorbanden | ||||
| Sjornkettingen | ||||
| Sjornkabels | ||||
| 30 – Containers voor landgebruik | ||||
| Pijpenhaken | NDO | 200% | ||
| 31 – Afdaalmiddelen | ||||
| Voor beproeven onderdelen gelden de toepasselijke hoofdstukken | ||||
Getallen voor rubiek verwijzen naar hoofdstuknummers.
* Alleen indien los genomen of los aangeboden ter keuring.
** Zie betreffende hoofdstuk.
Vragen over keuringen van hijsgereedschappen
Heeft u vragen over het keuren van hijsgereedschappen, het keurmeesterschap of het werken als EKH-erkend keuringsbedrijf? Voor inhoudelijke vragen, uitleg over de werkvoorschriften en praktische ondersteuning kunt u terecht bij vereniging EKH.