Wettelijke teksten
Voor het keuren van arbeidsmiddelen, waaronder hijswerktuigen en hijsgereedschappen, gelden wettelijke verplichtingen. Artikel 7.4a van het Arbeidsomstandighedenbesluit beschrijft wanneer een arbeidsmiddel moet worden gekeurd, wie deze keuring mag uitvoeren en welke documentatie verplicht is. In dit artikel zijn daarnaast ook uitzonderingen en afwijkende bepalingen opgenomen voor specifieke categorieën, zoals hijs- en hefwerktuigen, hijs- en hefgereedschappen en toepassingen aan boord van schepen. Hieronder vindt u de volledige wettekst.
Op deze pagina vindt u een toelichting op de Arbowet en het Arbobesluit, met aandacht voor de zorgplicht van de werkgever en de keuring van arbeidsmiddelen. Daarna volgt de tekst van artikel 7.4a. Dit artikel bevat ook uitzonderingen en afwijkende bepalingen voor specifieke categorieën, zoals hijs- en hefwerktuigen, hijs- en hefgereedschappen en toepassingen aan boord van schepen.
Arbowet en Arbobesluit
De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) vormt de basis van de Nederlandse regelgeving voor veilig en gezond werken. De Arbowet is een kaderwet en bevat algemene verplichtingen voor alle arbeidsplaatsen.
De concrete en verplichte regels zijn uitgewerkt in het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit). In dit besluit zijn onder meer de Europese minimumvoorschriften voor arbeidsmiddelen opgenomen. Alle arbeidsmiddelen moeten hieraan voldoen.
Voor het keuren en veilig gebruiken van arbeidsmiddelen is met name hoofdstuk 7 van het Arbobesluit van belang. Dit hoofdstuk bevat bepalingen over aanschaf, terbeschikkingstelling, gebruik, onderhoud en keuring van arbeidsmiddelen, waaronder de artikelen 7.2, 7.3, 7.4a, 7.18, 7.18A, 7.20 en 7.29.
De volledige teksten van de Arbowet en het Arbobesluit zijn te raadplegen via de Rijksoverheid en het Arboportaal.
Arbeidsomstandighedenbesluit
Artikel 7.4a. Keuringen
- Een arbeidsmiddel waarvan de veiligheid afhangt van de wijze van installatie wordt na de installatie en voordat het voor de eerste maal in gebruik wordt genomen, gekeurd op de juiste wijze van installatie en goed en veilig functioneren.
- Een arbeidsmiddel als bedoeld in het eerste lid, wordt voorts na elke montage op een nieuwe locatie of een nieuwe plek gekeurd op de juiste wijze van installatie en goed en veilig functioneren.
- Een arbeidsmiddel dat onderhevig is aan invloeden die leiden tot verslechteringen welke aanleiding kunnen geven tot het ontstaan van gevaarlijke situaties wordt, zo dikwijls dit ter waarborging van de goede staat noodzakelijk is, gekeurd, waarbij het zo nodig wordt beproefd.
- Een arbeidsmiddel als bedoeld in het derde lid wordt voorts gekeurd, waarbij het zo nodig wordt beproefd, telkens wanneer zich uitzonderlijke gebeurtenissen hebben voorgedaan die schadelijke gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van het arbeidsmiddel. Als uitzonderlijke gebeurtenissen worden in ieder geval aangemerkt: natuurverschijnselen, veranderingen aan het arbeidsmiddel, ongevallen met het arbeidsmiddel en langdurige buitengebruikstelling van het arbeidsmiddel.
- Keuringen worden uitgevoerd door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling.
- Schriftelijke bewijsstukken van de uitgevoerde keuringen zijn op de arbeidsplaats aanwezig en worden desgevraagd getoond aan de toezichthouder.
- Dit artikel is niet van toepassing op attractie- en speeltoestellen waarop het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen van toepassing is.
- Het eerste tot en met het vijfde lid zijn niet van toepassing op steigers waarop artikel 7.34 van toepassing is.
- Het eerste tot en met derde lid zijn niet van toepassing op:
- hijs- en hefwerktuigen en hijs- en hefgereedschappen aan boord van schepen waarop artikel 7.29 van toepassing is;
- liften waarop het Warenwetbesluit liften van toepassing is.
- [Dit lid is nog niet in werking getreden.]
- Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing op drukapparatuur waarop artikel 12b van het Warenwetbesluit drukapparatuur van toepassing is.
- Het derde lid is niet van toepassing op:
- hijs- en hefgereedschap waarop artikel 7.20 van toepassing is;
- containers waarop het Warenwetbesluit containers van toepassing is;
- hijskranen waarop de artikelen 6d tot en met 6f van het Warenwetbesluit machines van toepassing zijn;
- drukapparatuur waarop artikel 12c van het Warenwetbesluit drukapparatuur van toepassing is
- Het vierde lid is ten aanzien van wijzigingen of reparaties niet van toepassing op drukapparatuur waarop artikel 12c van het Warenwetbesluit drukapparatuur van toepassing is.
- Het eerste tot en met het derde lid zijn niet van toepassing op hijs- en hefwerktuigen voor beroepsmatig personenvervoer waarop het Warenwetbesluit machines van toepassing is.
- Hijs- en hefwerktuigen
- Hijs- en hefgereedschap
- Hijs- en hefwerktuigen en hijs- en hefgereedschappen aan boord van schepen
Zorgplicht en artikel 7.4a in de praktijk
Bij het keuren en eventueel beproeven van arbeidsmiddelen staat de zorgplicht van de werkgever centraal. Deze zorgplicht is vastgelegd in artikel 3 van de Arbowet. De werkgever moet zorgen voor veilige arbeidsomstandigheden en voor arbeidsmiddelen die geschikt zijn voor het werk en veilig gebruikt kunnen blijven worden.
Artikel 7.4a van het Arbobesluit werkt deze verplichting verder uit. Dit artikel maakt duidelijk dat arbeidsmiddelen moeten worden gekeurd wanneer de veiligheid afhankelijk is van de installatie, wanneer slijtage of gebruik kan leiden tot gevaarlijke situaties en wanneer zich bijzondere gebeurtenissen hebben voorgedaan. Denk aan een wijziging, reparatie, ongeval, langdurige buitengebruikstelling of montage op een nieuwe locatie.
De keuring moet worden uitgevoerd door een deskundige persoon, rechtspersoon of instelling. Ook moeten schriftelijke bewijsstukken van de uitgevoerde keuringen beschikbaar zijn op de arbeidsplaats. Voor bepaalde categorieën, zoals hijs- en hefgereedschap, hijskranen en toepassingen aan boord van schepen, gelden aanvullende of afwijkende bepalingen.
In de praktijk beschikt een werkgever niet altijd zelf over de specialistische kennis om te beoordelen of een arbeidsmiddel veilig is en of een beproeving noodzakelijk is. Daarom wordt hiervoor vaak een deskundige partij ingeschakeld. Deze deskundige beoordeelt op basis van het arbeidsmiddel, het gebruik, de technische staat en de toepasselijke voorschriften of een keuring en eventuele beproeving nodig zijn.
Vragen over wettelijke teksten
Heeft u vragen over deze wettelijke teksten? Voor inhoudelijke vragen en praktische ondersteuning kunt u terecht bij Branchevereniging EKH.